คันนาทองคำ เทคนิคการปรับพื้นที่แปลงเกษตร เพื่อการใช้ประโยชน์สูงสุดเพื่อการปลูกผัก ปลูกพืช ปลูกป่า 3 อย่าง หนึ่งในการทำเกษตรตามศาตร์พระราชา โคกหนองนาโมเดล
นายคำนวน ขุนพิลึก อายุ 51 ปี อยู่บ้านเลขที่ 260 หมู่ที่ 5 ตำบลท่าขุนราม อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร ปรับพื้นที่ไร่อ้อย จำนวน 9 ไร่ เริ่มโครงการโคกหนองนาโมเดล ส่งเสริมและพัฒนาระบบกสิกรรมด้วยศาสตร์พระราชาสู่ความยั่งยืน โดยน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเกษตรทฤษฎีใหม่ ที่เน้นการบริหารจัดการทรัพยากร เพื่อการเกษตรในที่ดินขนาดเล็กให้เกิดประโยชน์สูงสุด ส่งเสริมการทำเกษตรอย่างพอเพียง มีกิน มีใช้ และสามารถให้ผลผลิตทางการเกษตรได้ตลอดทั้งปี
นายคำนวน ขุนพิลึก หนึ่งในสมาชิกในโครงการโคกหนองนาโมเดล ทำการเกษตรอินทรีย์ผสมผสาน มีโอกาสได้ไปเรียนรู้ทฤษฎีการจัดการพื้นที่การเกษตร โคกหนองนาโมเดล กับอาจารย์ยักษ์ ที่ศูนย์กสิกรรมธรรมชาติมาบเอื้อง โดยการสนับสนุนจากองค์การบริหารส่วนจังหวัดกำแพงเพชร ไปศึกษาดูงาน หลังจากได้ไปศึกษาดูงานเสร็จแล้ว หากไม่นำความรู้มาลงมือทำ การที่ได้ไปศึกษาดูงานมาเท่ากับเป็นศูนย์ จึงริเริ่มแบ่งพื้นที่เป็นสัดส่วน เริ่มจากขุดบ่อทำหนองให้มีแหล่งน้ำ จากนั้นขุดคลองไส้ไก่ให้มีน้ำหล่อเลี้ยง พื้นที่ทำนา ปลูกผักเอาไว้เป็นอาหาร ปลูกไม้เอาไว้ใช้สอย ปลูกสมุนไพร ตามทฤษฎีการปลูกป่า 3 อย่างได้ประโยชน์ 4 อย่าง
นายคำนวน ขุนพิลึก เล่าให้ฟังว่า ทำงานเป็นพนักงานบริษัท 20 ปี เมื่ออายุมากขึ้นเกิดความอิ่มตัว จึงออกจากงานผันตัวเองมาเป็นเถ้าแก่ทำธุรกิจอิฐแดง แต่ต้องเจอกับสภาพปัญหาขาดแคลนแรงงาน ทำให้ธุรกิจสะดุดไปต่อไม่ได้ จึงคิดว่าจะหาอะไรทำถึงจะยั่งยืน ได้องค์การบริหารส่วนจังหวัดกำแพงเพชร ส่งไปศึกษาดูงานศูนย์กสิกรรมธรรมชาติมาบเอื้อง จึงได้นำความรู้กลับมาปรับพื้นที่ปลูกป่า 3 อย่าง ได้ประโยชน์ 4 อย่าง พออยู่ พอกิน พอใช้ พอร่มเย็น ซึ่งภายในสวนสามารถเก็บผลผลิตกินได้ทุกอย่าง เหลือสามารถนำไปขาย ทำให้ชีวิตความเป็นอยู่มีความยั่งยืนขึ้น
โดยเฉพาะภายในพื้นที่นาจะปลูกข้าวหอมมะลิไว้กินเอง ส่วนหนึ่งนำไปทำบุญ เมื่อเก็บเกี่ยวข้าวตอแรกแล้วจะไม่ไถกลบ ใส่น้ำลงไปจากนั้นจะหว่านเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองลงในแปลงนา พอตอข้าวได้น้ำ จะงอกเมล็ดพันธุ์รุ่นสองออกมาให้ได้เก็บเกี่ยว ส่วนเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองเจริญงอกงามตามขึ้นมา สามารถเก็บเกี่ยวถั่วเหลืองเป็นรายได้อีก แต่ต้องใช้ความเพียรเพราะต้องใช้มือเกี่ยว เพื่อเป็นการประหยัดต้นทุน ส่วนที่อยากนำเสนอมากที่สุด คันนาทองคำ เนื่องจากเกษตรกรทั่วไป จะเห็นว่า การนำ พืช ผัก ต้นไม้ ไปปลูกบนคันนาจะทำให้ขวางทาง และปัจจุบันหัวคันนาจะมีขนาดเล็ก เพราะคิดว่าจะเสียพื้นที่ทำกินไป ทำให้การปลูกพืชหลักได้น้อยลง
ซึ่งตนมองว่าทำหัวคันนาให้กว้างขึ้น มีประโยชน์เป็นอย่างมาก ดีกว่าปล่อยให้อยู่โล่งๆ จึงได้ปลูกพืชที่สามารถกินได้โดยรอบ ทั้งไม้ยืนต้น ไม้ล้มลุก เช่น มะม่วง มะพร้าว มะละกอ ขนุน พริก มะเขือ รวมถึงไม้กินใบ เป็นต้น โดยใช้วิธีการห่มฟางข้าว จะเห็นได้ว่าหลังจากเก็บเกี่ยวข้าวแล้ว ฟางข้าวมีประโยชน์ นำมาห่มบริเวณโคนต้นไม้ เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นป้องกันแสงแดด และป้องกันหญ้าขึ้น ส่วนหัวคันนาเปรียบเสมือนเขื่อนไว้กั้นเก็บน้ำ นี้คือหลักกสิกรรมธรรมชาติ สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 0931949379
ทั้งนี้ โคกหนองนาโมเดล มีประโยชน์หลายด้าน ทั้งมีแหล่งอาหาร มีอาชีพ มีรายได้ และยังช่วยลดโลกร้อนได้อีกด้วย เนื่องจากปัจจุบันโลกของเราเข้าสู่ภาวะโลกร้อน มีอุณหภูมิสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้ส่งผลกระทบอากาศแปรปรวน ไม่เป็นไปตามฤดูกาล ระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงไป มีผลต่อสุขภาพประชาชน หากมองในด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โคกหนองนาโมเดล เป็นพื้นที่การเกษตรอีกทางหนึ่ง เพิ่มพื้นที่ป่าของประเทศ เพื่อรักษาสมดุลทางธรรมชาติและสภาพแวดล้อม รวมทั้งเพื่อลดภาวะเรือนกระจกให้กับโลกอีกด้วย
